Hé, Brent hier! 👋
Een van de bouwers. Vraagje? App me even direct.
Agroforestry farms zijn boerenbedrijven waar bomen en struiken op hetzelfde perceel staan als het gewas of het vee. Op het moment van verkopen hebben ze allemaal met dezelfde vorm te maken: een oogst die klein is, uit veel soorten bestaat en per week verandert.
Vijf kanalen komen daarvoor in aanmerking, en ze verschillen op één punt. Hoeveel moet je beloven voordat je weet wat er is? Hoe minder een kanaal vooraf van je vastlegt, hoe beter het past bij een oogst die je pas op donderdag kent.
| Kanaal | Wat je vooraf vastlegt | Waar het knelt bij een kleine, wisselende oogst |
|---|---|---|
| Verkoop op je eigen erf | een datum en een tijdvak | er moet genoeg volk komen, en het is er niet elke week |
| Vaste zakelijke afnemer | een hoeveelheid en een dag | hij zet het op zijn kaart en wil het langer dan twee weken |
| Winkel of speciaalzaak | levering en een prijs per soort | een winkel wil doorlopend iets kunnen neerzetten, jij hebt een piek van een paar weken |
| Markt of streekmarkt | een dagdeel per week aanwezig zijn | de dag kost hetzelfde, of je nu veel of weinig meeneemt |
| Verwerken en later verkopen | niets vooraf | het werk en de bewaartijd verschuiven naar je keuken |
De volgorde in die tabel is niet toevallig. Van boven naar beneden neemt toe wat je moet toezeggen voordat je weet wat het bos geeft, en dat is voor jou de duurste soort belofte.
Verkoop op je eigen erf vraagt alleen een moment. Je nodigt mensen uit voor een middag, en wat er die middag is, is wat er ligt. Niemand kan je erop aanspreken dat de mispels nog niet zover zijn. Hoe je daar een verkoop van maakt in plaats van een rondleiding, staat bij bezoek dat op een verkoop uitkomt.
De markt zit daar vlakbij, met één verschil dat zwaar weegt: je staat er ook op de dagen dat er weinig is. Een kraam kost een dagdeel plus de rit, ongeacht wat je meeneemt, en die rekening loopt door in de weken tussen twee oogsten.
Voor een bos dat nog aan het volwassen worden is, zijn dit de kanalen die het minst van je vragen. Ze schalen alleen niet vanzelf mee: meer oogst betekent hier meer mensen naar je toe krijgen, en dat gaat langzamer dan het bos groeit.
Bij een kok, een bakker of een winkel is het bijzondere van je oogst het argument om bij jou te kopen. Datzelfde bijzondere is meteen het probleem: een kok kan het niet op zijn kaart zetten als het over drie weken op is, en een winkel wil de plek waar jouw bakjes staan niet elke maand opnieuw uitleggen.
Er zijn twee manieren om dat op te lossen zonder te beloven wat je niet kunt waarmaken. Je spreekt af wat er zeker is en niet wat er misschien komt: één soort waar je genoeg van hebt, in plaats van twintig waar je een handvol van hebt. Of je spreekt een vorm af in plaats van een soort, waarbij de afnemer zegt dat hij elke week iets van je afneemt en jij zegt wat het die week is.
Dat tweede vraagt een afnemer die op wisselende soorten wil koken of bakken. Dat is een ander gesprek dan een prijs en een levering afspreken, en het valt of staat bij hoe je uitlegt wat je hebt. Daarover gaat de pagina over verkopen wat je klant niet kent.
Verwerken is het enige kanaal dat geen dag en geen afnemer nodig heeft. Drogen, invriezen, sap of jam maken van wat er niet vers weg kan: het zet een oogst van twee weken om in iets dat je maanden later nog verkoopt.
De prijs die je ervoor betaalt is werk in de keuken op het drukste moment van je jaar, plus de regels die gaan gelden zodra je iets bewerkt en verkoopt; wat er in jouw geval geldt, zoek je na bij de NVWA. Reken het eerlijk door voordat je een pan opzet, want die uren gaan af van dezelfde week waarin er geplukt moet worden.
De gewone volgorde is dat een afnemer bestelt en jij levert. Bij een wisselende oogst werkt de omgekeerde volgorde beter: jij zegt wat er deze week is en hij kiest daaruit.
Daarvoor bouwen wij een bestelsysteem waarmee vaste en zakelijke afnemers rechtstreeks bij de boerderij bestellen. Wat er is, staat erin; wat besteld is, staat vast. Dat scheelt de reeks telefoontjes op donderdagavond waarin je twintig keer hetzelfde vertelt.
Wat het niet oplost, is de vraag wie die afnemers zijn. Die eerste twee of drie zoek je zelf, en de kortste weg loopt langs de mensen die al in de buurt van je bos zitten.
Begin bij het kanaal dat het minst van je vraagt op de dag dat er iets rijp is, en voeg er pas een tweede toe als het eerste vol zit. Twee kanalen half bedienen kost meer dan één kanaal goed.
Reken bij elk kanaal ook mee wat er in de prijs moet zitten, want dat verschilt: wie zelf komt halen kost je geen rit, en een afnemer die vrijdag levering wil wel. Hoe je tot dat bedrag komt zonder notering om je aan vast te houden, staat bij een prijs bepalen zonder marktprijs.
Een kok of een speciaalzaak wil weten wat er vrijdag komt, en dat is een andere handeling dan afrekenen bij de tafel. Hoe dat bestellen loopt bij een oogst die per week verschilt, staat bij zakelijke bestellingen.
Hé, Brent hier! 👋
Een van de bouwers. Vraagje? App me even direct.